تفاوت شاخص نزدک و داوجونز در یک نگاه
نزدک 100 و داوجونز هر دو وضعیت بخشی از بازار سهام آمریکا را نشان میدهند، اما نماینده مجموعه یکسانی از شرکتها نیستند. نزدک 100 بیشتر تحت تأثیر شرکتهای بزرگ فناوری و رشدی قرار دارد؛ در مقابل، داوجونز گروهی منتخب از شرکتهای باسابقه در صنایع مختلف را دنبال میکند. جدول زیر معیارهای اصلی مقایسه نزدک 100 و داوجونز را نشان میدهد.
| معیار مقایسه | نزدک 100 (NDX) | داوجونز (DJIA) |
|---|---|---|
| تعداد شرکتها | 100 شرکت بزرگ غیرمالی | 30 شرکت بزرگ آمریکایی |
| معیار عضویت | پذیرش در بورس نزدک و رعایت شرایط شاخص | انتخاب شرکتهای بزرگ و مطرح آمریکایی توسط کمیته شاخص |
| روش وزندهی | ارزش بازار تعدیلشده | قیمت هر سهم |
| ترکیب صنایع | تمرکز بیشتر بر فناوری و شرکتهای رشدی | شرکتهای منتخب از صنایع مختلف |
| شرکتهای مالی | شامل شرکتهای بخش مالی نمیشود | امکان حضور بانکها و شرکتهای مالی |
| نماد شاخص مرجع | NDX | DJIA |
| نمونه نماد CFD در بروکرها | US100 یا NAS100 | US30 یا DJ30 |
ترکیب شرکتها در شاخص نزدک 100 و داوجونز چه تفاوتی دارد؟
تفاوت ترکیب شرکتهای نزدک 100 و داوجونز به تعداد اعضا، نوع فعالیت آنها و شرایط ورود به هر شاخص مربوط میشود. نزدک 100 شرکتهای بیشتری را پوشش میدهد و سهم فناوری در آن بالاتر است؛ در مقابل، داوجونز از گروه کوچکتری از شرکتهای بزرگ آمریکایی در صنایع مختلف تشکیل شده است. برای شناخت دقیقتر این تفاوت، ترکیب شرکتها و بخشهای اقتصادی هر شاخص را جداگانه بررسی میکنیم.

نزدک 100 شرکتهای بیشتری دارد و سهم فناوری در آن بالاتر است
شاخص Nasdaq-100 شامل 100 شرکت از بزرگترین شرکتهای غیرمالی پذیرفتهشده در بورس نزدک است. شرکتهایی مانند مایکروسافت، اپل، انویدیا و آمازون از اعضای شناختهشده آن هستند. این شاخص برخلاف داوجونز، به شرکتهای آمریکایی محدود نیست و شرکتهای غیرآمریکایی واجد شرایط نیز میتوانند در آن حضور داشته باشند.
بخش قابلتوجهی از ترکیب نزدک 100 به شرکتهای فناوری اطلاعات، نرمافزار و نیمهرساناها اختصاص دارد. بااینحال، شرکتهایی از حوزه تجارت الکترونیک، ارتباطات، سلامت و کالاهای مصرفی نیز در آن حضور دارند. بنابراین، نزدک 100 یک شاخص مختص فناوری نیست، هرچند عملکرد شرکتهای این بخش تأثیر زیادی بر حرکت آن دارد.
نباید نزدک 100 را با Nasdaq Composite یکسان دانست. شاخص کامپوزیت طیف گستردهتری از سهام پذیرفتهشده در بورس نزدک را پوشش میدهد. تفاوت ساختار و دامنه پوشش این دو شاخص در مقاله شاخص نزدک چیست توضیح داده شده است.
داوجونز شرکتهای کمتری دارد و صنایع متنوعی را پوشش میدهد
شاخص داوجونز (DJIA) برخلاف نزدک 100، تنها از سهام 30 شرکت بزرگ و مطرح آمریکایی تشکیل میشود. اعضای آن را کمیته شاخص انتخاب میکند و عواملی مانند اعتبار شرکت، سابقه فعالیت و جایگاه آن در صنعت مربوطه در انتخاب نقش دارند. بنابراین، صرفاً بزرگبودن ارزش بازار یک شرکت برای ورود به داوجونز کافی نیست.
با وجود واژه Industrial در نام این شاخص، ترکیب داوجونز به شرکتهای صنعتی محدود نمیشود. شرکتهایی از بخشهای فناوری، خدمات مالی، سلامت، صنایع تولیدی و کالاهای مصرفی در آن حضور دارند. این ترکیب به داوجونز امکان میدهد عملکرد گروهی منتخب از شرکتهای فعال در بخشهای مختلف اقتصاد آمریکا را نشان دهد.
تفاوت دیگر به نحوه انتخاب اعضا مربوط است. شرکتهای حاضر در نزدک 100 باید شرایط مشخص پذیرش و انتخاب این شاخص را داشته باشند، اما عضویت در داوجونز به تصمیم کمیته مربوط است. به همین دلیل، تعداد و ترکیب شرکتهای دو شاخص متفاوت است و حتی شرکتهای مشترک آنها نیز لزوماً اثر یکسانی بر عملکرد هر دو شاخص ندارند.
تفاوت روش وزندهی نزدک 100 و داوجونز چیست؟
اصلیترین تفاوت NDX و DJIA به نحوه محاسبه وزن شرکتها مربوط میشود. نزدک 100 از روش ارزش بازار تعدیلشده استفاده میکند، اما در داوجونز، قیمت اسمی هر سهم مبنای اثرگذاری آن است.

وزندهی نزدک 100 بر اساس ارزش بازار تعدیلشده
در نزدک 100، ارزش بازار شرکتها نقش اصلی را در تعیین وزن آنها دارد. ارزش بازار از حاصلضرب قیمت سهم در تعداد سهام مبنای محاسبه به دست میآید. با این روش، شرکتی که ارزش بازار بیشتری دارد، معمولاً اثر بیشتری بر تغییرات شاخص میگذارد.
البته Nasdaq-100 یک شاخص با وزندهی کاملاً آزاد بر اساس ارزش بازار نیست. روش محاسبه آن تعدیلشده است و محدودیتهایی برای سهم شرکتهای بزرگ اعمال میشود تا وزن شاخص بیشازحد در چند شرکت متمرکز نشود. وزن شرکتها در بازتنظیمهای دورهای بررسی میشود و ترکیب اعضا نیز مطابق قواعد شاخص بازبینی خواهد شد. به همین دلیل، سهم هر شرکت از تغییرات NDX ثابت نمیماند.
وزندهی داوجونز بر اساس قیمت سهام
در شاخص DJIA، تعداد سهام منتشرشده یا ارزش بازار کل شرکت مبنای مستقیم وزندهی نیست. هرچه قیمت یک سهم بیشتر باشد، تغییرات دلاری آن اثر بیشتری بر مقدار شاخص میگذارد. برای محاسبه داوجونز، مجموع قیمت سهام اعضا بر یک مقسومعلیه تعدیلشده به نام Dow Divisor تقسیم میشود. این مقسومعلیه برای حفظ پیوستگی شاخص هنگام رویدادهایی مانند تجزیه سهام یا تغییر اعضا تنظیم میشود.
فرض کنید قیمت سهم شرکت A برابر 400 دلار و قیمت سهم شرکت B برابر 100 دلار باشد. در شرایط یکسان، تغییر 10 دلاری قیمت هرکدام اثر عددی یکسانی بر داوجونز دارد؛ اما تغییر 10 دلاری برای سهم A معادل 2.5% و برای سهم B معادل 10% است. به همین دلیل، سهمی با ارزش بازار کمتر ممکن است صرفاً به دلیل قیمت بالاتر هر سهم، وزن بیشتری در داوجونز داشته باشد.
مثال محاسبه اثر یک سهم مشترک بر نزدک و داوجونز
برای روشن شدن تفاوت وزندهی، شرکت فرضی A را در نظر بگیرید که هم در Nasdaq-100 و هم در DJIA حضور دارد.
فرض کنیم:
- وزن شرکت A در نزدک 100 برابر 5% باشد.
- وزن همین شرکت در داوجونز برابر 2% باشد.
- قیمت سهام شرکت A به میزان 10% افزایش یابد.
- قیمت سایر شرکتهای حاضر در هر شاخص ثابت بماند.
در این مثال، رشد 10 درصدی شرکت A تقریباً 0.5 واحد درصد به بازده نزدک 100 و 0.2 واحد درصد به بازده داوجونز اضافه میکند. این اعداد فرضی هستند، اما نکته مشخصی را نشان میدهند: یک تغییر قیمت یکسان در سهم مشترک، بسته به وزن آن در هر شاخص، میتواند اثر متفاوتی بر بازده کل شاخص داشته باشد.
چرا شاخص نزدک و داوجونز به اخبار واکنش متفاوتی نشان میدهند؟
واکنش متفاوت نزدک 100 و داوجونز به اخبار، بیشتر به ترکیب شرکتها، وزن سهام و میزان حساسیت صنایع به تحولات اقتصادی مربوط است. برای مثال، انتشار گزارش مالی مثبت از یک شرکت بزرگ فناوری ممکن است نزدک را بیشتر تحت تأثیر قرار دهد، درحالیکه اخبار مربوط به فعالیتهای صنعتی یا تقاضای مصرفکننده میتواند بر شرکتهای حاضر در داوجونز اثر متفاوتی بگذارد.
برای درک این اختلاف، باید 3 عامل زیر را بررسی کرد.

1. سهم شرکتهای فناوری در نزدک 100 بیشتر است
شرکتهای فناوری و کسبوکارهای رشدی سهم قابل توجهی از وزن نزدک 100 را تشکیل میدهند. به همین دلیل، اخبار مربوط به درآمد شرکتهای بزرگ فناوری، تقاضا برای تراشهها یا چشمانداز صنعت هوش مصنوعی ممکن است اثر بیشتری بر این شاخص داشته باشد.
برای مثال، اگر چند شرکت بزرگ تولیدکننده تراشه گزارش درآمدی بالاتر از انتظار بازار منتشر کنند، رشد سهام آنها میتواند نزدک 100 را به میزان محسوسی افزایش دهد. در همان شرایط، داوجونز ممکن است رشد محدودتری داشته باشد؛ زیرا ترکیب شرکتهای آن متفاوت است و عملکرد سایر صنایع نیز بر حرکت شاخص اثر میگذارد.
2. وزن یک شرکت مشترک در نزدک و داوجونز یکسان نیست
حتی زمانی که یک خبر درباره شرکتی منتشر میشود که عضو هر دو شاخص است، اثر آن لزوماً یکسان نخواهد بود. دلیل این موضوع، تفاوت روش وزندهی است؛ در نزدک 100 ارزش بازار تعدیلشده اهمیت دارد، اما در داوجونز قیمت هر سهم مبنای وزن آن است.
برای مثال، افزایش 5 درصدی سهام یک شرکت مشترک ممکن است به دلیل وزن بالاتر آن در نزدک، سهم بیشتری در رشد NDX داشته باشد. البته عکس این وضعیت نیز امکانپذیر است. بنابراین، برای بررسی اثر یک خبر باید علاوه بر میزان تغییر قیمت سهم، وزن آن در هر شاخص را نیز در نظر گرفت.
3. صنایع مختلف به نرخ بهره و اخبار اقتصادی واکنش یکسانی ندارند
اخبار مربوط به نرخ بهره، تورم و وضعیت اشتغال میتوانند بر هر دو شاخص اثر بگذارند، اما شدت و جهت واکنش شرکتها همیشه یکسان نیست. برای مثال، افزایش بازده اوراق خزانه ممکن است ارزشگذاری شرکتهای رشدی را تحت فشار قرار دهد؛ زیرا بخش بیشتری از ارزش آنها به سودهای مورد انتظار آینده وابسته است.
در مقابل، شرکتهای مالی، صنعتی و مصرفی ممکن است بسته به شرایط اقتصادی واکنش متفاوتی نشان دهند. برای نمونه، افزایش نرخ بهره میتواند درآمد بهرهای بعضی بانکها را تقویت کند، اما همزمان هزینه تأمین مالی و ریسک اعتباری آنها را افزایش دهد. برای آشنایی بیشتر با این روابط، مقاله عوامل موثر بر شاخص داوجونز را بخوانید.
به همین دلیل، حتی یک گزارش اقتصادی مشخص ممکن است باعث رشد یکی از شاخصها و کاهش دیگری شود. البته این اختلاف همیشگی نیست و واکنش نهایی به انتظارات قبلی بازار، جزئیات خبر و عملکرد شرکتهای اثرگذار بستگی دارد.
تفاوت نوسان نزدک و داوجونز چگونه بررسی میشود؟
برای سنجش تفاوت نوسان نزدک و داوجونز باید از تغییرات درصدی و بازههای زمانی یکسان استفاده کرد. مقایسه تعداد پوینتهای حرکت دو شاخص بهتنهایی معیار مناسبی نیست، زیرا سطح عددی آنها متفاوت است.
مقایسه نوسان نزدک و داوجونز بر اساس درصد تغییرات
فرض کنید شاخص نزدک 100 از 20,000 به 20,200 واحد برسد و داوجونز از 40,000 به 40,400 واحد افزایش یابد. نزدک 200 پوینت و داوجونز 400 پوینت رشد کردهاند، اما بازده هر دو برابر 1% است. بنابراین نمیتوان صرفاً با مشاهده حرکت 400 پوینتی داوجونز نتیجه گرفت که نوسان بیشتری داشته است.
برای مقایسه دقیقتر، معیارهای زیر کاربرد دارند:
- بازده درصدی روزانه: نشان میدهد هر شاخص نسبت به قیمت پایانی دوره قبل چقدر تغییر کرده است.
- انحراف معیار بازده: میزان پراکندگی تغییرات درصدی در یک دوره مشخص را اندازه میگیرد.
- دامنه نوسان نسبی: فاصله سقف و کف قیمت را نسبت به سطح شاخص میسنجد.
هنگام استفاده از این معیارها، تعداد روزهای بررسی و ساعات مبنای داده نیز باید یکسان باشد.
آیا نزدک 100 همیشه از داوجونز پرنوسانتر است؟
خیر. تمرکز نزدک 100 بر شرکتهای فناوری و رشدی ممکن است در دورههایی باعث نوسانات درصدی بیشتر شود، اما این وضعیت دائمی نیست. برای مثال، هنگام انتشار گزارشهای مالی شرکتهای بزرگ فناوری، تغییرات NDX میتواند شدیدتر باشد. در مقابل، در دورههایی که اخبار اقتصادی به شرکتهای مالی، صنعتی یا مصرفی فشار بیشتری وارد میکند، داوجونز نیز ممکن است نوسانات قابل توجهی تجربه کند.
این نکته را در نظر داشته باشید که برای قضاوت درباره پرنوسانتر بودن یک شاخص، نوسان تاریخی درصدی هر دو را در یک دوره مشترک، مانند 20 یا 60 روز معاملاتی، محاسبه کنید. نتیجه این مقایسه مربوط به همان دوره است و لزوماً در دوره بعد تکرار نمیشود.
تفاوت US100 و US30 در فارکس چیست؟
تفاوت نزدک و داوجونز در فارکس بیشتر هنگام بررسی قراردادهای CFD مشخص میشود. معاملهگران معمولاً شاخصهای سهام را در کنار جفتارزها در پلتفرمهایی مانند متاتریدر مشاهده میکنند، اما این ابزارها جفتارز فارکس نیستند. US100 و US30 نامهایی رایج برای قراردادهای مشتقه مبتنی بر نزدک 100 و داوجونز هستند. نام دقیق نماد و شرایط هر قرارداد به بروکر بستگی دارد.

US100 و NAS100 چه ارتباطی با شاخص NDX دارند؟
نمادهای US100 و NAS100 معمولاً برای قراردادهای CFD مرتبط با Nasdaq-100 استفاده میشوند. قیمت این قراردادها تغییرات شاخص مرجع یا ابزارهای مشتقه مرتبط با آن را دنبال میکند، اما الزاماً در همه لحظات با مقدار نقدی NDX یکسان نیست.
CFD قراردادی میان معاملهگر و ارائهدهنده خدمات معاملاتی برای تسویه اختلاف قیمت است. بازکردن موقعیت روی US100 به معنای خرید مستقیم سهام 100 شرکت تشکیلدهنده نزدک نیست. ساعات قیمتگذاری، اسپرد، حداقل حجم و ارزش هر پوینت نیز مطابق مشخصات قرارداد تعیین میشوند.
US30 و DJ30 چه ارتباطی با شاخص DJIA دارند؟
نمادهای US30 و DJ30 معمولاً برای قراردادهای CFD مبتنی بر شاخص داوجونز (DJIA) استفاده میشوند. این قراردادها امکان معامله بر اساس تغییرات قیمت داوجونز را بدون مالکیت مستقیم سهام 30 شرکت عضو آن فراهم میکنند. با این حال، قیمت قرارداد ممکن است به دلیل روش قیمتگذاری بروکر و ساعات معاملات با مقدار شاخص نقدی تفاوت داشته باشد.
برای بررسی نمودار US30، علاوه بر روند قیمت باید رفتار آن در زمان بازگشایی بازار سهام آمریکا، محدودههای حمایت و مقاومت و واکنش به شکست سطوح قیمتی را نیز شناخت. این موضوعات در مقاله استراتژی ترید داوجونز با تمرکز بر روشهای تحلیل و معامله این شاخص توضیح داده شدهاند.
نکته دیگر در تفاوت US100 و US30 به مشخصات قرارداد مربوط میشود. حتی اگر هر دو نماد در یک روز تغییر درصدی یکسانی داشته باشند، سود و زیان دلاری معاملات آنها لزوماً برابر نیست؛ زیرا اندازه قرارداد، ارزش هر پوینت و حجم موقعیت میتواند متفاوت باشد.
هنگام مقایسه US100 و US30 در متاتریدر چه مواردی را بررسی کنیم؟
مقایسه شاخص مرجع برای شناخت رفتار بازار کافی است، اما برای ارزیابی قرارداد قابل معامله باید مشخصات همان نماد را بررسی کرد. در متاتریدر، بسته به نسخه پلتفرم، این اطلاعات معمولاً از بخش Specification در پنجره مشخصات نماد قابل مشاهده است.
پیش از مقایسه هزینه و ریسک دو قرارداد، موارد زیر را کنترل کنید:
- نام و نوع نماد: مشخص کنید قرارداد واقعاً به Nasdaq-100 یا DJIA مربوط است و قیمتگذاری آن چگونه انجام میشود.
- اسپرد: فاصله قیمت Bid و Ask را در شرایط معمول و هنگام انتشار اخبار بررسی کنید.
- ارزش هر پوینت: مشخص کنید حرکت 1 واحدی قیمت با حجم انتخابی چه تأثیری بر سود و زیان دارد.
- اندازه و حداقل حجم قرارداد: حداقل لات، گام تغییر حجم و اندازه قرارداد را با یکدیگر مقایسه کنید.
- ساعات معاملات: زمان شروع، پایان و وقفههای معاملاتی هر نماد را بررسی کنید؛ این ساعات لزوماً با بازار نقدی سهام آمریکا یکسان نیست.
- مارجین و هزینههای نگهداری: مارجین موردنیاز، شرایط اهرم، هزینه شبانه و سایر تعدیلات احتمالی قرارداد را کنترل کنید.
چرا ارزش هر پوینت در US100 و US30 اهمیت دارد؟
فرض کنید ارزش هر پوینت برای حجم انتخابشده در یک قرارداد CFD برابر 0.50 دلار باشد. اگر قیمت 80 پوینت تغییر کند، سود یا زیان ناخالص موقعیت برابر 40 دلار خواهد بود.
این محاسبه بهصورت زیر انجام میشود:
80 × 0.50 = 40 دلار
عدد 0.50 دلار صرفاً برای مثال است و مشخصات واقعی یک بروکر را نشان نمیدهد. در قرارداد دیگر، ارزش هر پوینت ممکن است متفاوت باشد؛ بنابراین یک حرکت 80 پوینتی الزاماً همان مقدار سود یا زیان را ایجاد نمیکند.
نکته مهمی که باید در نظر داشته باشید این است که مقایسه حجمهای یکسان مانند 1 لات US100 و 1 لات US30 لزوماً به معنای ریسک یکسان نیست. برای مقایسه ریسک باید فاصله حد ضرر، ارزش هر پوینت، حجم موقعیت و هزینههای اجرا را همزمان در نظر گرفت.
کدام شاخص برای تحلیل بازار سهام آمریکا اطلاعات متفاوتی دارد؟
نزدک 100 و داوجونز از دو زاویه متفاوت به عملکرد شرکتهای بزرگ نگاه میکنند. انتخاب شاخص برای تحلیل به این بستگی دارد که قصد دارید رفتار کدام بخش بازار را بهتر بشناسید.

نزدک 100 برای بررسی عملکرد شرکتهای فناوری و رشدی
اگر هدف، بررسی رفتار مجموعهای از شرکتهای بزرگ فناوری و شرکتهای رشدی پذیرفتهشده در بورس نزدک باشد، NDX اطلاعات مرتبطتری نشان میدهد. حرکت این شاخص میتواند بازتابی از تغییر انتظارات سرمایهگذاران نسبت به سودآوری شرکتهای بزرگ فناوری، تقاضا برای محصولات آنها و ارزشگذاری سهام رشدی باشد. البته نزدک 100 معادل کل صنعت فناوری نیست و شرکتهای حوزههای دیگر نیز در آن حضور دارند.
داوجونز برای بررسی شرکتهای منتخب صنایع مختلف آمریکا
DJIA تصویری از عملکرد 30 شرکت بزرگ و باسابقه آمریکایی در بخشهای مختلف بازار نشان میدهد. تغییرات آن برای مشاهده واکنش این گروه از شرکتها به شرایط اقتصادی، گزارشهای سود و تحولات صنایع مختلف کاربرد دارد. با این حال، داوجونز نماینده کامل اقتصاد یا کل بورس آمریکا نیست. تعداد محدود اعضا و وزندهی قیمتمحور باعث میشود نتوان عملکرد همه شرکتهای آمریکایی را از حرکت آن نتیجه گرفت.
برای مثال، اگر NDX رشد کند اما DJIA تقریباً ثابت بماند، میتوان بررسی کرد آیا افزایش قیمت در شرکتهای بزرگ فناوری متمرکز بوده یا تفاوت وزن سهام و عملکرد سایر صنایع باعث این اختلاف شده است. این واگرایی بهتنهایی سیگنال خرید یا فروش نیست.
جمعبندی؛ نقش ترکیب شرکتها و وزندهی در تفاوت نزدک و داوجونز
تفاوت شاخص نزدک و داوجونز از ساختار آنها شروع میشود. نزدک 100 عملکرد 100 شرکت بزرگ غیرمالی بورس نزدک را با وزندهی مبتنی بر ارزش بازار تعدیلشده دنبال میکند. داوجونز از 30 شرکت بزرگ آمریکایی تشکیل شده و قیمت هر سهم مبنای وزن آن در شاخص است. این ویژگیها باعث میشوند دو شاخص به گزارشهای مالی، تغییرات صنایع و اخبار اقتصادی واکنش متفاوتی نشان دهند.
برای مقایسه نوسان نیز تغییرات درصدی در یک دوره یکسان معیار مناسبتری از تعداد پوینتهای حرکت است. در معاملات CFD، تفاوت ساختاری شاخصها تنها بخشی از موضوع است. مشخصات US100 و US30، از جمله ارزش هر پوینت، اسپرد و ساعات معامله، باید جداگانه بررسی شوند.

